Arthub Flanders

The Poor Man's Meal

Vervaardiger:
Anonieme Meester, Zuid-Nederlands, 1ste kwart 17de eeuw (schilder)
vroegere toeschrijving Pieter Aertsen
vroegere toeschrijving Hieronymus Francken II
vroegere toeschrijving Joachim Beuckelaer
vroegere toeschrijving Pieter Bruegel I
Periode:
16de eeuw
Datering:
(1599-1601)
Instelling:
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen
Type:
n/a
Subtype:
schilderij
Materiaal:
paneel en olieverf
Onderwerp:
n/a
Dimensies:
n/a
Inventarisnummer:
n/a
Beschrijving:
Dit kleine tafereel kan worden verdeeld in drie delen die belangrijk zijn voor de iconografie. Om te beginnen is er een eenvoudige maaltijd uitgestald op een houten tafel. Centraal liggen twee pannenkoeken met daarachter een grote kom pap. De pannenkoeken verwijzen naar armoede en de pap naar eenvoud. Verschillende gerookte haringen, verspreid over het werk, staan symbool voor Christus. Het brood op de achtergrond is dat van de eucharistie. Tussen de rookpot en de pot met pap ligt een worst, het symbool van de gulzigheid. Als laatste is er de bierkruik. Het handje op de kruik is een verwijzing naar het stadssymbool van Antwerpen, het Antwerpse handje. Deze eenvoudige maaltijd staat voor armoede, eenvoud en enkele belangrijke Christelijke waarden. Met de aanwezigheid van de worst kruipt de aardse verleiding het tafereel binnen. Achteraan op de muur hangt een uilenprent, de uil zit in een spiegel. Boven en onder de uil werden teksten aangebracht. De bovenste tekst luidt als volgt: ‘Goedendag bruer’ en de onderste: ‘uilen spieghel’. Er zijn twee mogelijke betekenissen voor deze prent. De ‘uilen spieghel’ tekst zou een rebus kunnen zijn voor de naam van Tijl Uilenspiegel. De toeschouwer staat hetzelfde lot te wachten als deze figuur. Maar de bril rechts van de uil en de kandelaar links van de uil doen anders vermoeden. Dit is een verwijzing naar het spreekwoord ‘Wat baten kaars en bril, als de uil niet zien wil’. Dit spreekwoord verwijst naar het feit dat dwaze of domme mensen toch nooit naar goede raad luisteren. De uil in de spiegel is als het ware het spiegelbeeld van de toeschouwer om hem te herinneren aan zijn eigen, mogelijk domme, keuzes in het leven. Op het doorkijkje zien we een boerenpaar door een kaal landschap lopen. Links van het paar staat een galg en rechts op een heuvel een windmolen. Aan de horizon zijn de contouren van een stad waar te nemen, mogelijks het Nieuwe Jeruzalem. De galg is een waarschuwing voor de toeschouwer, er moet nagedacht worden bij de gevolgen van je daden. Symbolisch staat de molen waarschijnlijk voor Christus. Het boerenpaar loopt als het ware tussen het aardse leven van pleziertjes en het deugdzame leven. Het boerenpaar bewandelt de moeilijke weg van het leven die hen naar de Deugd zal brengen. En uiteindelijk voor een leven in de Hemel zal zorgen na de dood. Het doorkijkje draagt net zoals het stilleven zelf en de uilenprent bij tot de morele boodschap van het werk. Een goed leven kan alleen geleid worden door het maken van de juiste keuzes. De mens mag niet als een dwaze uil door het leven gaan.
Voor ontwikkelaars

De gegevens in de links hieronder vermeld bevatten, behoudens de in de volgende paragraaf omschreven uitzonderingen, geen indicatie van originaliteit en behoren daarom tot het publieke domein. Deze gegeven mogen vrij worden gebruikt. Om dit expliciet duidelijk te maken, zijn de gegevens gepubliceerd onder de Creative Commons Zero (CCO) licentie.

Sommige onderdelen van de gegevens in de links hieronder vermeld bevatten een element van originaliteit en zijn daarom gepubliceerd onder de Creative Commons BY-NC licentie. Onder de voorwaarden van deze licentie moet je attributie geven wanneer je deze onderdelen gebruikt. Commercieel hergebruik van deze onderdelen is niet toegestaan. Deze licentie is van toepassing op de velden opgelijst in de Open Data sectie.

Permalink
https://arthub.vlaamsekunstcollectie.be/nl/catalog/kmska:846
Work PURL
http://kmska.be/collection/work/id/846
Data PURL
http://kmska.be/collection/work/data/846
JSON
https://arthub.vlaamsekunstcollectie.be/nl/catalog/kmska:846.json
LIDO XML
https://arthub.vlaamsekunstcollectie.be/nl/catalog/kmska:846.xml